say / tell / speak / talk — bốn từ, và chỗ khác nhau nằm ở tân ngữ

Bốn từ này chia thành hai cặp, và mỗi cặp có một chỗ khác nhau riêng.

say / tell — nói về nội dung: điều gì được nói ra. speak / talk — nói về hành động nói: việc mở miệng ra và phát ra tiếng.

say và tell: khác ở tân ngữ

tell cần một người nghe đứng ngay sau nó.

Tell me the truth. ✓ He told her a story. ✓ He told a story to me. — dùng được nhưng ít tự nhiên hơn

say không có người nghe đứng ngay sau. Nếu cần nhắc tới người nghe thì thêm to.

He said nothing. ✓ He said to me that he was tired. ✓ He said me that he was tired. ✗

Đây là lỗi phổ biến nhất trong nhóm này, và cách sửa rất gọn: sau tell là người, sau say là lời.

Cụm cố định với tell

Có một nhóm cụm dùng tell mà không cần người nghe:

tell the truth · tell a lie · tell a story · tell a joke · tell the time · tell the difference

Can you tell the difference between these two? She's old enough to tell the time.

Đáng chú ý: tell the difference nghĩa là phân biệt được, không phải "nói ra sự khác nhau".

Cụm cố định với say

say hello · say goodbye · say sorry · say yes / no · say a word · say a prayer

He left without saying goodbye. She didn't say a word.

speak và talk: khác ở mức trang trọng

Hai từ này rất gần nhau, và trong nhiều câu đổi cho nhau được.

speak trang trọng hơn, và là từ dùng cho ngôn ngữ:

Do you speak English? ✓ (không bao giờ dùng talk ở đây) May I speak to Mr Nam? — trong điện thoại The manager will speak at the meeting.

talk thân mật hơn, thiên về trò chuyện qua lại:

We talked for hours. Can we talk? Stop talking in class.

Cách phân biệt thực dụng: speak nghiêng về một chiều (một người nói), talk nghiêng về hai chiều (trao đổi).

Giới từ đi kèm

speak to someone · speak with someone talk to someone · talk with someone talk about something · speak about something

to và with gần như thay nhau được. with nghe hơi bình đẳng hơn, to phổ biến hơn ở Anh.

Chú ý: speak và talk không đi thẳng với người:

I spoke him. ✗ → I spoke to him. ✓

Còn tell thì đi thẳng, không cần giới từ:

I told him. ✓ I told to him. ✗

Đây là chỗ nhiều người nhầm chéo giữa hai nhóm.

Câu tường thuật

Trong tường thuật gián tiếp, cả bốn đều xuất hiện nhưng cấu trúc khác:

He said (that) he was busy. ✓ He told me (that) he was busy. ✓ He told that he was busy. ✗ — thiếu người nghe He said me that he was busy. ✗ — thừa người nghe

Với câu mệnh lệnh tường thuật thì dùng tell:

She told me to wait. ✓ She said me to wait. ✗

Cụm hay gặp

speak up — nói to lên; hoặc lên tiếng bảo vệ điều gì speak out — công khai lên tiếng phản đối talk over — bàn bạc kỹ talk into / out of — thuyết phục làm / thuyết phục đừng làm

She talked me into buying it.

say the least — trong cụm to say the least, nghĩa là "nói thế còn là nhẹ"

Cách tự kiểm nhanh

Khi lưỡng lự giữa say và tell, hỏi: ngay sau động từ là một người hay một lời?

• Người → tell
• Lời → say

Khi lưỡng lự giữa speak và talk, hỏi: đây có phải chuyện ngôn ngữ hoặc chuyện trang trọng không?

• Có → speak
• Không, chỉ là trò chuyện → talk