Ghi Chép NhỏSổ tay tiếng Anh cho người Việt — phân biệt từ, phát âm, ngữ pháp dùng thật

"ough" đọc bảy kiểu — though, through, enough, thought, cough

Đây là chỗ chính tả tiếng Anh vô lý nhất, và câu trả lời trung thực là học thuộc.

Tổ hợp ough là ví dụ hay được nhắc nhất về chuyện chính tả tiếng Anh không khớp cách đọc. Bốn chữ cái, và tuỳ từ mà nó cho ra bảy âm khác nhau.

Không có quy tắc nào đoán được. Câu trả lời trung thực là học thuộc theo nhóm — và tin tốt là mỗi nhóm chỉ có vài từ.

Bảy nhóm

Bảy nhóm, mỗi nhóm vài từ

1 — /əʊ/ như trong "go"

though · although · dough · though · bought? không — xem nhóm 3

although đọc /ɔːlˈðəʊ/ — hai âm tiết, kết thúc bằng âm "ô" như go.

2 — /uː/ như trong "too"

through — /θruː/

Từ này đọc giống hệt threw.

3 — /ɔː/ như trong "saw"

thought · bought · brought · fought · sought · ought

Cả nhóm này có thêm chữ t ở cuối và đọc là "ót".

4 — /ʌf/ — "âf"

enough · rough · tough · slough

enough đọc /ɪˈnʌf/ — nhấn âm sau, kết thúc bằng /f/.

5 — /ɒf/ — "of"

cough · trough

cough đọc /kɒf/, khác enough ở nguyên âm.

6 — /aʊ/ như trong "now"

bough · plough · drought

7 — /ə/ ở cuối từ, không nhấn

borough · thorough

thorough đọc /ˈθʌrə/, hai âm tiết — rất khác through một âm tiết.

Những cặp hay nhầm

Những cặp viết gần giống nhưng đọc khác hẳn

viết gần giống đọc
though / through /ðəʊ/ · /θruː/
thought / thorough /θɔːt/ · /ˈθʌrə/
cough / enough /kɒf/ · /ɪˈnʌf/
bough / bought /baʊ/ · /bɔːt/

Cặp đầu là cặp gây nhầm nhiều nhất, và hai từ này còn khác nhau ở âm đầu nữa: though bắt đầu bằng âm /ð/ hữu thanh, through bằng /θ/ vô thanh.

"gh" ở những chỗ khác

Ngoài ough, tổ hợp gh có hai hành xử:

Câm — sau nguyên âm, rất phổ biến:

light · night · right · high · weight · neighbour · straight · daughter

Đọc /g/ — ở đầu từ:

ghost · ghetto · spaghetti

Nhóm câm là nhóm lớn, và nó thuộc danh sách chữ câm chung.

Cách học thực tế

Đừng cố nhớ bảy nhóm cùng lúc. Nhớ theo mức thông dụng:

Bốn từ dùng hằng ngày, học trước:

though /ðəʊ/ · through /θruː/ · thought /θɔːt/ · enough /ɪˈnʌf/

Bốn từ này chiếm phần lớn số lần bạn gặp ough trong đời. Nắm được chúng là xong 80% vấn đề.

Nhóm -ought học chung một lượt, vì cả nhóm đọc giống nhau: thought, bought, brought, fought, sought. Đây cũng là dạng quá khứ của những động từ rất thông dụng, nên chúng đằng nào cũng phải thuộc.

Còn lại thì tra khi gặp.

Vì sao lại thế

Cách viết tiếng Anh được cố định vào khoảng thời điểm máy in xuất hiện, còn cách đọc thì tiếp tục thay đổi hàng thế kỷ sau đó. ough ngày xưa đọc gần giống nhau ở mọi từ; sau đó mỗi vùng, mỗi từ trôi đi một hướng, còn chữ viết thì đứng yên.

Biết điều này không giúp bạn đọc đúng, nhưng nó giúp thôi tìm một quy tắc không tồn tại.

Vì sao không nên cố tìm quy tắc

Người học thường mất khá nhiều thời gian tìm một quy luật cho ough, và điều đáng nói là không có quy luật nào. Đây không phải trường hợp quy tắc phức tạp hay nhiều ngoại lệ — nó là một tập hợp các từ được đánh vần giống nhau vì lý do lịch sử chứ không vì lý do ngữ âm.

Biết điều đó tiết kiệm thời gian thật. Với những nhóm khác — đuôi -s, đuôi -ed, các đuôi -tion-ture — bỏ công tìm quy tắc là xứng đáng, vì quy tắc tồn tại và phủ hàng nghìn từ. Với ough thì công đó nên chuyển sang việc học thuộc bốn từ thông dụng nhất.

Một cách nhớ theo câu

Người bản ngữ dạy trẻ con nhóm này bằng cách ghép các từ vào một câu duy nhất để nghe rõ chúng khác nhau đến mức nào. Đọc to câu dưới đây vài lần là đủ để tai bạn tách được các nhóm:

A rough-coated, dough-faced ploughman strode through the streets of Scarborough, coughing and hiccoughing thoughtfully.

Câu này chứa bảy cách đọc khác nhau của cùng bốn chữ cái. Nó không giúp bạn đoán được từ mới, nhưng nó làm cho việc "cùng chính tả, khác âm" trở thành một thứ tai bạn đã nghe rồi, chứ không còn là một điều bất ngờ mỗi lần gặp.

Khi gặp một từ mới có ough

Không đoán. Tra phiên âm, rồi ghi vào sổ cùng với từ. Đây là một trong số ít nhóm mà việc tra từ điển không thể thay thế bằng bất cứ mẹo nào.

G
Ghi Chép Nhỏ

Sổ tay tiếng Anh cho người Việt — phân biệt từ, phát âm, ngữ pháp dùng thật — Ghi Chép Nhỏ. Quy tắc biên tập